Makale ve özetlerinizi bozokilahiyatdergisi@gmail.com adresine gönderebilirsiniz

Bozok Üniversitesi

İlahiyat Fakültesi Dergisi

Cilt 11 Sayı 11 (2017-11)

Cilt 11 Sayı 11 (2017-11)

Yayın Ekibi / The Editorial Staff

Editör

Doç. Dr. İrfan GÖRKAŞ

Sorumlu Yazı İşleri Müdürü

Arş. Gör. Safiye İNCEYILMAZ

Editör Yardımcısı

Arş. Gör. Esma AYGÜN YAKIN, Arş. Gör. Safiye İNCEYILMAZ

Tanıtım ve Sosyal Medya

Arş. Gör. Esma AYGÜN YAKIN 

JenerikİçindekilerİçindekilerHakem Kurulu

Makaleler / Articles

13-34

MEVLÂNÂ’NIN AKIL ELEŞTİRİSİ VE AKLIN İŞLEVSELLİĞİNE YÖNELİK YAKLAŞIMLARI

Criticism Of The Mind At The Masnavi Of Mawlana And His Approaches To The Functionalism Of The Mind

Prof. Dr. Kadir ÖZKÖSE

Özet Tam Metin
Özet
İlm-i bâtın, ilm-i ledün, ilm-i esrar ve ilm-i hikmet olarak tasavvuf diğer İslȃmȋ ilimler gibi kendini ilahî vahiyle anlamlandıran bir ilimdir. Temel bilgi kaynağı Kur’ȃn ve sünnettir. Kur’ȃn ve sünnetin yorumlanmasında aklın verilerinden istifade etmektedir. Ancak sȗfȋler vahyin anlaşılmasında aklın önemine inandıkları kadar vahyin ışığında aklın da aydınlanmasını öngörürler. Vahyi anlamada aklın yetersizliğini dile getirirler. Bilhassa gaybe müteallik konularda aklın değil keşfin yol göstericiliğine inanırlar. Bir sȗfȋ olarak keşf, şuhȗd, vecd, tecelli, ilham ve işaret yoluyla vahyin anlaşılmasını önemseyen Mevlȃnȃ Celȃleddîn-i Rȗmȋ aşkı esas almış ve Hakk’a vasıl olmaya çalışmıştır. Eserlerinde aklın rehberliğini önemsediğini sıklıkla vurgulayan Mevlȃnȃ akla bir sınır çizer. Aklın kendi idrak sahası içerisinde gereğince işlevsel kılınmasını dile getirir. Ancak aklın yetilerini sınırlı güçte görür. Aklın gücünü ruhtan aldığını, saf aklın sahibini ruhuyla barışık kılacağını söyler. İnanç ve ibadet sahasını, gaybe dair konuları, ilahî vuslat yolculuğunu ve aşka dair meseleleri sınırlı aklın ötesindeki sınırsız gerçeklikler olarak niteler. Aklın sahasını duyular ȃlemiyle sınırlarken, metafizik ȃleme dair yaklaşımları aşk esasıyla ortaya koymaya çalışır.
Abstract
The Sufism, as an esoteric science (al Batin), a divine inspiration (ledun), a secret science (Ilm al asrar) and as a hikmah, is a science construing itself with divine revelation (wahy). Its fundamental sources of knowledge are the Our’an and the sunnah. Sufism utilizes the data from the human mind in the interpretation of the Qur’an and the sunnah. However sufists set forth the illumination of the mind under the light of wahy, as much as they believe in the significance of the mind in comprehension of the wahy. They argue the inadequacy of the mind in comprehension of the wahy. Particularly, they believe in the guidance of the kashf, not of the mind, on the matters belonging to gayb. Mawlana Jalȃluddin Rumi, attaches importance to the comprehension of the wahy by means of kashf, shahada, trance, transfiguration, inspiration and the sign like sufists, also tries to reach the Haqq by following the path of love. Mawlana who frequently emphasizes that he takes care of the guidance of the mind, sets a boundary for it as well. He argues that the mind should be rendered sufficiently functional within the scope of its cognizance. However he notices that the capacity of the mind has a limited power. He tells that the mind takes its power from the spirit and the pure mind will reconcile its owner and the owner’s sprit. He describes the fields of belief and worship, the matters belonging to gayb, the divine path to union and the matters concerning love as limitless realities. While limiting the scope of the mind with the universe of the senses, he tries to explain the approaches regarding metaphysical universe on the base of love.
Künye
Özköse, Kadir, "Mevlânâ’nın Akıl Eleştirisi ve Aklın İşlevselliğine Yönelik Yaklaşımları", Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi [BOZİFDER], 11, 11 (2017/11) ss. 13-34. Makale Geliş T.: 07/05/2017, Kabul T.: 30/05/2017. CITATION Özköse, Kadir, “Criticism Of The Mind At The Masnavi Of Mawlana And His Approaches To The Functionalism Of The Mind", Journal of Faculty of Theology of Bozok University [BOZIFDER], 11, 11 (2017/11) pp. 13-34.
Anahtar Kelimeler
Mevlȃnȃ Celȃleddîn-i Rȗmȋ, Mesnevî, akıl, aşk, tasavvuf, keşf, Mawlana Jalaluddin Rumi, Masnavi, mind, love in Islam, sufism, kashf.
Keywords